Podkrakowska pętla prawulkaniczna

 Podkrakowska pętla prawulkaniczna

Początek i koniec pętli – przystanek MPK „Wilga” przy ośrodku jeździeckim LKS Krakus w  Swoszowicach. Trasa trudna, odcinkami bardzo forsowna!, lecz szlak ten dostarcza wiele doznań plenerowych oraz związanych z kulturą materialną.    

Trasa prowadzi po niezbadanym dotychczas pod względem wulkanizmu terenie  (więcej w artykule „Prawulkan w granicach Krakowa?”). Pojęcie stożek wulkaniczny jest zastąpione określeniem kopuła wulkaniczna, ponieważ to określenie trafniej oddaje obecny stan zachowania stożków prawulkanów.

1. Swoszowice – od przystanku „Wilga” jedziemy ul. Kąpielową i na pierwszym skrzyżowaniu (X) skręcamy w lewo w ul. Borowinową. Tuż przed następnym skrzyżowaniem w dole po lewej dostrzeżemy ogrodzoną mofetę z wyciekiem wody siarczkowej (zdj. 1). Na skrzyżowaniu (T) skręcamy w prawo (ul. Wypoczynkowa), docieramy do ul. Kąpielowej (T) i skręcamy w lewo, na najbliższym skrzyżowaniu (X) kierujemy się na wprost w ul. Merkuriusza Polskiego, nią docieramy do skrzyżowania (T) z ul. Myślenicką gdzie skręcamy w prawo i zaraz na następnym (T) w lewo (ul. Siarczanogórska). Tuż za skrzyżowaniem po lewej usytuowany jest c.k. schron amunicyjny z 1913r. (zdj. 2). Ulicą wspinamy się po kopule prawulkanu ku kalderze i na rozwidleniu (Y) skręcamy w prawo w ul. Moczydło, którą docieramy do szosy głównej (T) ul. J.i F. Sawiczewskich, gdzie skręcamy w prawo. Szosa biegnie granią pomiędzy odcinkiem kaldery z lewej i pochyłością kopuły z prawej. Ponownie docieramy do ul. Myślenickiej (T, Δ), skręcamy w lewo (odcinek niebezpieczny!), tuż za skrzyżowaniem mijamy od prawej figurę „Pietá” z 1900r. (zdj. 3) i jedziemy drogą około 500 m mijając mostek i na szycie wzniesienia (Wróblowice) skręcamy w lewo (T) w ul. A. Bochnaka. Wspinamy się po stoku kopuły i po ok. 250 m wjeżdżamy do lasu (kaldera po lewej), docieramy do skrzyżowania (X) na szczycie z figurą słupową z 1723 r. (od figury w lewo w dół wiedzie ścieżka do Cmentarza Wojskowego 383) (zdj. 4 i 5). Na skrzyżowaniu skręcamy w prawo w dół w ul. Wróblowicką i docieramy do kościoła z 1875 r. we Wróblowicach (obok kościoła znajduje się m.in. dzwonnica z XVIII w oraz dwa dęby – pomniki przyrody) (zdj. 6). Przy kościele na skrzyżowaniu (T) kierujemy się w prawo, następnie tuż na (T) w lewo w dół i po chwili docieramy do skrzyżowania (T) z ul. H. Niewodniczańkiego na którym skręcamy w lewo i zaraz w pierwszą w prawo (T) w ul. A. Aleksandrowicza. Jedziemy lekko pod górę, a potem cały czas w dół do skrzyżowania (T) na którym skręcamy w prawo w ul. S. Grzebskiego i tak docieramy do drogi głównej ul. M. Krzyżanowskiego (T) na którą wjeżdżamy na lewo. Szosą docieramy do centrum Zbydniowic, mijamy po lewej figurę słupową „Assunta” (zdj. 7) i przejeżdżamy mostek na Wildze. Za mostkiem na rondzie zjeżdżamy drugim zjazdem (ul. Nad Wilgą) i jedziemy do następnego mostku nad potokiem Dorzyk.

2. Ochojno – za mostkiem skręcamy w lewo w ul. Wiklinową (przechodzącą w ul. Jasną) i wspinamy się po pochyłości kolejnej kopuły prawulkanu około 1km do skrzyżowania (Y) z ul. Jagiellońską, gdzie skręcamy w lewo (odcinek niebezpieczny!). Pnąc się nadal w górę (około 1300 m) mijamy po lewej kapliczkę „Immaculata” (zdj. 8), (droga wiedzie granią pomiędzy kalderą po prawej, a stokiem kopuły po lewej) i docieramy do skrzyżowania (X) przy Centrum Bona, gdzie skręcamy w prawo w ul. Staropolską. Droga schodząca lekko w dół wiedzie granią kaldery po prawej. Po minięciu na wprost skrzyżowania (T) z ul. Gołębią przy ostatnim domu po prawej wyeksponowane są przy ogrodzeniu tafle lawy (brekcja ryolitowa), przed wjazdem do lasu droga asfaltowa przechodzi w żwirową. Jedziemy lasem ostro w dół, na pierwszym rozwidleniu (Y) kierujemy się w prawo w dół i zaraz docieramy do skrzyżowania (T) z ul. Paryską na którym skręcamy w lewo. Po chwili kończy się las i wjeżdżamy do Paryża mijając na skraju  kapliczkę skrzynkową „Hodegetria” (zdj. 9). Przy końcu wsi skrzyżowanie (T) z ul. W. Jagiełły przejeżdżamy na wprost i mijamy mostek za którym ul. Paryska przechodzi w ul. Królowej Jadwigi w Świątnikach Górnych.

3. Świątniki Górne – wspinamy się ul. Królowej Jadwigi (około 800m), mijamy krzyż „Christus Patiens” z 1872 r. (zdj. 10), na rozwidleniu (Y) z ul. Podgórską kierujemy się w prawo, mijamy od lewej zespół kapliczek skrzynkowych na topoli (zdj. 11) i docieramy do rynku z figurą św. Floriana z XVIII w (zdj. 12) – tu proponuję zrobić postój i zjeść smacznego loda z miejscowej cukierni. Bardzo możliwe, że góra na którą się wspinaliśmy jest wewnętrznym stokiem wielkiej kaldery (jak w Tengger czy Yellowstone) oplatającej pole wulkaniczne zwiedzanych prawulkanów. Od rynku kierujemy się w prawo (X) w ul. K. Bruchnalskiego, mijamy kościół p.w. św. Stanisława B.M. z 1846 r. (zdj. 13), za cmentarzem od lewej skwer pamięci z pomnikami i Cmentarzem Wojennym 382 (zdj.14), następnie figurę „Pietá” z 1815 r. (zdj. 15) i docieramy do ronda przy dawnej szkole ślusarskiej z 1888 r. Tu warto zatrzymać się na chwilę – budynek jest dobrze utrzymany, przed nim piękna kuta brama, przy muzeum ekspozycja pras (zdj. 16), i inne, a naprzeciw ronda figura Świętych Piotra i Pawła z 1830 r. (zdj. 17). Z ronda wyjeżdżamy 2 zjazdem na ul. Różaną, docieramy do skrzyżowania (Y), skręcamy w prawo w ul. K. Bruchnalskiego (odcinek niebezpieczny!) i zaraz na światłach w prawo w ul. Willową.

4. Konary – na pierwszym skrzyżowaniu (Y) skręcamy w lewo w ul. Szkolną, mijamy od prawej współczesną figurę Jezusa Miłosiernego i zaraz na rozwidleniu (Y) (kapliczka skrzynkowa „Christus Patiens” z 1810 r., zdj. 18) skręcamy w prawo, mijamy szkołę i na rozwidleniu (Y) (kapliczka skrzynkowa Matki Bożej Różańcowej na lipie) skręcamy na lewo w dół w ul. Leśną. Na łuku drogi mijamy kapliczkę skrzynkową z grupą Ukrzyżowania, przejeżdżamy mostek na Krzywicy i pnąc się w górę docieramy do skrzyżowania (T) na którym skręcamy w lewo w ul. Krakowską. Dojeżdżamy do pętli autobusowej (O) i skręcamy w drugą drogę od lewej (ul. Górska), pniemy się stromo w górę granią kaldery Glinik (kaldera po prawej), mijamy po lewej (T) ul. Dworską (odcinek dodatkowy – można nią dotrzeć w okolice zespołu dworskiego Grabowskich, zdj. 19), mijamy od prawej figurę „Ecce Homo” z 1814 r. (zdj. 20), dojeżdżamy do skrzyżowania (Y), gdzie skręcamy w prawo na ul. Konarską (otaczającą kalderę) i tuż za zakrętem (105º) skręcamy w lewo (T) w ul. Gołębią, którą docieramy do skrzyżowania (X) z ul. Krakowską na którą wjeżdżamy w lewo w dół. Na łuku drogi po prawej mijamy kapliczkę skrzynkową Matki Bożej Licheńskiej, zaraz po lewej kapliczkę „Crucifixus Patiens” i przejeżdżamy mostek na Krzywicy.

5. Wrząsowice – pniemy się przez las ulicą Brzegi, na skrzyżowaniu (T) skręcamy w prawo w ul. Bonifraterską, mijamy od lewej figurę słupową „Christus Patiens” (zdj. 21), przejeżdżamy obok Zgromadzenia Bonifratrów (zdj. 22), tuż na skrzyżowaniu (Y) skręcamy w lewo pod górkę na ul. Malowniczą i docieramy do skrzyżowania (T) z ul. W. Pileckiego z figurą słupową „Pietá” – na figurze jest data 19 002 i stojąc przy niej można pomarzyć o podróżach w czasie (zdj. 23). Na skrzyżowaniu skręcamy w lewo (odcinek niebezpieczny!), mijamy mostek na dopływem Dorzyka (na lewo od mostka liczne wycieki rudy darniowej, na prawo mofety siarczkowe), wspinamy się stromo po stoku kopuły prawulkanu i na zakręcie przed szczytem (X) zjeżdżamy na lewo na pagórek w ul. Wierzbową. Za pagórkiem na skrzyżowaniu (T) skręcamy w lewo w ul. Kwiatową, na rozwidleniu (Y, kapliczka skrzynkowa Matki Bożej Częstochowskiej) wybieramy drogę odchodzącą na prawo, docieramy do skrzyżowania (T) z ul. Brzegi i skręcamy w prawo. Po chwili wjeżdżamy do lasu i jedziemy granią (brzegiem) kaldery Piekło, na skrzyżowaniu (T) z ul. Rajską skręcamy w prawo (zjeżdżamy do kaldery), tuż na (T) skręcamy w lewo w ul. Piekło, na kolejnym skrzyżowaniu (Y) kierujemy się w prawo w dół w ul. Gazdy (wzdłuż rzeczki na prawo kilka wycieków rudy darniowej) i po chwili pniemy się po stoku kaldery na szczyt kopuły. Dojeżdżamy do skrzyżowania (Y, lustro) z ul. Jaśminową i skręcamy w lewo, mijamy od lewej szkołę i dąb – pomnik przyrody, tuż na (Y) skręcamy w prawo w ul. Szkolną i docieramy do szosy głównej (ul. Wrzosowa) na której skręcamy w lewo w dół (odcinek niebezpieczny!). Zjeżdżamy ostrożnie po stromiźnie kopuły prawulkanu, przy OSP mijamy dwa krzyże kamienne, (pierwszy z 1900 r.) i na dole na skrzyżowaniu (T) skręcamy w lewo w ul. Spacerową.

6. Powrót – jedziemy doliną Wilgi, w Lusinie ul. Spacerowa przechodzi w ul. Łąkową, na skrzyżowaniu (T) skręcamy w prawo w ul. T. Chałubińskiego (kierunek Swoszowice), przejeżdżamy mostek na Wildze, docieramy do skrzyżowania (Δ) i kierujemy się na lewo (ulica jednokierunkowa dla samochodów, lecz dwukierunkowa dla rowerów), mijamy od lewej dom (nr 46) z fundamentem z wapieni jurajskich i przy (42) szopę z tychże, dojeżdżamy do skrzyżowania (T) i skręcamy w lewo w ul. Kąpielową, jedziemy wzdłuż uzdrowiska, mijamy nowy kościół p.w. Opatrzności Bożej i docieramy do mety.